Sevgi Sitesi

Sizin İçin Seçtiklerimiz

Tüm
İçeriklerimiz

Atatürk Edebiyatla ?lgili Özdeyi?leri

Edebiyat?n tan?m?n? yapan Atatürk der ki:

Edebiyat denildi?i zaman ?u anla??l?r: Söz ve manay?, yani insan dima??nda yer eden her türlü bilgileri ve insan karakterinin en büyük duygular?n?, bunlar? dinleyenleri veya okuyanlar? çok alakal? k?lacak surette söylemek ve yazmak sanat?. Bugün içindir ki edebiyat, ister nesir halinde olsun, ister naz?m ?eklinde olsun, t?pk? resim gibi, heykelt?ra?l?k gibi, bilhassa musiki gibi, güzel sanatlardan say?la gelmektedir.

Bu tan?mdan sonra edebiyat?n amaç ve hedefini çizmi?.

Be?eriyette en müspet ilim ve en ince teknik esaslar?na dayanan hayatla ve kanla kar??la?mak kendileri için al?nda yaz?l? olan askerlik gibi yüksek bir idealist meslek dahi, kendini içinde bulundu?u topluma anlatabilmek ve bu büyük insanl?k ve kahramanl?k yolculu?una haz?rlayabilmek için, uyand?r?c?, hedefleyici, yürütücü ve nihayet fedakar ve kahraman yap?c? vas?tay? edebiyatta bulur.

Bu cümlede, üzerinde k?saca da olsa durulmas? gereken baz? önemli konulara yer verilmi?tir. Bir kere Atatürk için, edebiyat, geçirilmesi güç zamanlarda uyand?r?c?, hedeflendirici ve yürütücü bir vas?tad?r. Ancak dikkat olunacak husus, bu vas?tan?n y?k?c? de?il, fedakar, kahraman ve yap?c? bir vas?f ta??mas?d?r. Sonra Atatürk'ün milli, daha dorusu hamasi bir edebiyat zevk ve anlay??? oldu?u ortaya ç?kmaktad?r.

Yine bu cümlenin devam?nda Atatürk'ün, edebiyat?, cemiyetin hal ve istikbalini koruyan ve daima koruyacak olan bir terbiye ve e?itim arac? sayd??? da ortaya ç?kmaktad?r.

?air Halit Fahri Ozansoy'a 29 A?ustos 1928 ak?am? Dolma bahçe Saray?'nda Türk ink?lab? ?airinin nas?l olmas? gerekti?ini ?u ?ekilde aç?klam??t?r.

Mutlak dahil oldu?un parlak Türk devrinde ?air oldu?unu ispat edeceksin. ?iirlerin ?en, ?at?r fakat Türk milletinin sürur, ?etaret, faaliyet, his ve hareketlerini terennüm edecektir. Buna mevcudiyetini hasredeceksin.

ATATÜRK'E GÖRE EDEB?YAT

Atatürk; hayat? boyunca edebiyatla yak?nda ilgilenmi?, edebiyat? toplum faydas?na yöneltmek için direktifler vermi?, okullarda ö?retim programlar?n? bu yönde düzenletmi?tir. Edebi sanatlar?n bir fikrin, özellikle ink?laplar?n yay?lmas? ve kökle?mesinde en etkili araç oldu?una daima inanm??t?r.

Bir ak?am toplant?s?nda (1937), söz edebiyattan aç?l?nca, bu konuda çe?itli konu?malar yap?l?r. "Edebiyat nedir? Osmanl? devrinde ve cumhuriyet rejiminde edebiyat denilince ne anla??l?yor?" gibi sorular sorulur.

Osmanl? devrinde ve bugüne kadar geçen cumhuriyet ça??nda ve bundan evvelki Türk kültürel ça?lar?nda ve hatta bütün medeni toplumlarda edebiyat denildi?i zaman ?u anla??l?r:

Söz ve anlam?, yani insan akl?nda yer eden her türlü bilgileri ve insan kudretinin en büyük duygular?n?, bunlar? dinleyenleri veya okuyanlar? çok alakal? k?lacak surette söylemek ve yazmak sanat?.

Bu itibarla, edebiyat?n, her insan ve cemiyeti, bu cemiyetin hal ve gelece?ini koruyan ve koruyacak olan her kurulu? için esasl? e?itim araçlar?ndan biri oldu?u kolayca anla??l?r.

Bunun içindir ki Türkiye Cumhuriyeti Milli E?itim Bakanl???, edebiyat ö?retiminde ?u noktalar bilhassa önem ve k?ymet vermelidir:

A) Türk çocu?unun kafas?n?, yarat?l??taki dikkat ve itinaya göre geli?tirmek. Bu, cumhuriyetin sa?l?k düzeniyle ilgilenen bakanl??a da dü?en bir görevdir.

B) Güzel muhafaza edilen, Yürek kafa ve zekalar?n? açmak, yaymak, geni?letmek. Bu bilhassa, Milli E?itim Bakanl???n?n görevidir. Bununla birlikte, Türk çocuklar?n?n kafalar?na müspet ilim ve maddi teknik mefhumlar?n?, yaln?z nazari olarak de?il ayn? zamanda pratik vas?talarla da yeti?tirmek.

C) Bir taraftan da Türk kafalar?ndaki kabiliyetleri, Türk karakterindeki sa?laml?klar?, Türk duygular?ndaki yükseklik ve geni?likleri, kendileri hiç zorlanmadan, do?al bir halde ve oldu?u gibi ifadeye onlar? al??t?rmak.

Bunlar yap?l?nca netice ?u olacakt?r: Türk çocu?u konu?urken, onun beyan ve anlat?? tarz?; Türk çocu?u yazarken, onun ifade üslubu kendisini dinleyenleri, onun yürüdü?ü yola gösterebilecek kabiliyeti sayesinde; Türk çocu?u kendisini dinleyen veya yaz?s?n? okuyanlar? pe?ine takarak yüksek Türk ülküsüne iletebilecek, ula?t?rabilecektir.

#1119

 
© 2015
AŞK